Отандық журналистиканың тарихы тәуелсіз Қазақстанның қалыптасу үдерісімен тығыз байланысты. Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлері күні тарихи тұрғыдан 1991 жылғы 28 маусымда қабылданған «Баспасөз және басқа да бұқаралық ақпарат құралдары туралы» Қазақ КСР Заңымен сабақтас. Аталған құжат ұлттық ақпараттық кеңістіктің қалыптасуы мен дамуының құқықтық негіздерін қалаған маңызды қадамдардың бірі болды.
Өткен жылдар ішінде еліміздің медиа саласы ауқымды даму жолынан өтті. Ақпарат тарату технологиялары, коммуникация құралдары мен мазмұн ұсыну тәсілдері өзгерді, аудиториямен өзара байланыс орнатудың жаңа мүмкіндіктері пайда болды. Дегенмен журналистиканың қоғам алдындағы негізгі миссиясы өзгерген жоқ. Ол – азаматтарды объективті ақпаратпен қамтамасыз ету, ашық диалог мәдениетін дамыту және өз дәуірінің маңызды оқиғаларын көпшілікке жеткізу.
Бүгінде ақпарат бұрын-соңды болмаған жылдамдықпен таралады. Әлемде және елімізде күн сайын мыңдаған оқиға орын алып, қоғамдық күн тәртібінің бір бөлігіне айналуда. Мұндай жағдайда азаматтар үшін оқиғаның өзі ғана емес, оның себептері, мәнмәтіні мен ықтимал салдарын түсіну де маңызды. Сондықтан журналистиканың басты міндеттерінің бірі – қоғамға болып жатқан үдерістерді тереңірек пайымдауға көмектесу.
Қазіргі қоғам қарқынды өзгерістер кезеңінде өмір сүріп отыр. Технологиялар, коммуникация тәсілдері, ақпаратты қабылдау мен тұтыну мәдениеті жаңаруда. Алайда адамның қоршаған ортада болып жатқан құбылыстарды түсінуге деген қажеттілігі өзгермейді. Осы тұрғыдан алғанда журналистика ерекше қоғамдық миссия атқарады. Ол азаматтарға оқиғалар ағынында бағдар табуға ғана емес, сонымен қатар ел мен қоғамның болашағына ықпал ететін үрдістер мен құбылыстардың өзара байланысын түсінуге мүмкіндік береді.
Қазіргі медиакеңістік ақпарат алу және пікір алмасу мүмкіндіктерін едәуір кеңейтті. Сонымен бірге сапалы контент пен кәсіби сараптамаға деген сұранысты арттырды. Қоғам үшін белгілі бір оқиғаның болғанын білу ғана емес, оның неліктен орын алғанын және қандай салдарға әкелуі мүмкін екенін түсіну де маңызды. Осыған байланысты бұқаралық ақпарат құралдарының түсіндірушілік және сараптамалық қызметінің маңызы арта түсуде.
Бұқаралық ақпарат құралдары азаматтардың ақпарат алу құқығын қамтамасыз етуге, қоғамдық пікірдің қалыптасуына және мемлекет пен қоғам арасындағы сындарлы диалогтың дамуына ықпал ететін маңызды қоғамдық институт болып табылады. Мемлекеттік органдардың қызметін, қоғамдық бастамаларды және түрлі әлеуметтік үдерістерді жариялай отырып, БАҚ ашықтықты нығайтуға, өзара түсіністік пен қоғамдық келісімді дамытуға үлес қосады.
Сонымен қатар журналистика тағы бір маңызды міндетті атқарады – өз дәуірінің куәсі болу. Жаңалықтар, репортаждар, сұхбаттар мен сараптамалық жарияланымдар уақыт өте келе белгілі бір кезеңнің ерекшеліктерін тануға мүмкіндік беретін құнды дереккөзге айналады. Осы тұрғыдан алғанда журналистика қазіргі кезеңді бейнелеп қана қоймай, тарихи жадының қалыптасуына да қатысады.
Тәуелсіз Қазақстанның тарихына көз жүгіртсек, мемлекет дамуындағы көптеген маңызды оқиғалар мен өзгерістердің қоғамдық жадыда сақталуына бұқаралық ақпарат құралдарының зор үлес қосқанын көруге болады. Ел дамуының негізгі кезеңдерін кеңінен жариялай отырып, журналистер қазіргі Қазақстан тарихын құжаттауға, қоғамдық және мәдени мұраны сақтауға елеулі үлес қосып келеді.
Бұқаралық ақпарат құралдары қызметкерлерінің кәсіби мерекесі – тек құттықтау айтуға арналған күн ғана емес. Бұл – журналистер қауымдастығының ашық қоғамдық диалогты дамытуға, азаматтық жауапкершілікті нығайтуға және заманауи Қазақстанның шежіресін қалыптастыруға қосқан үлесін атап өтудің маңызды мүмкіндігі.
Кәсіби мереке қарсаңында медиа саласының барлық өкілдеріне олардың кәсібилігі, жауапкершілігі және өз ісіне адалдығы үшін шынайы алғысымызды білдіреміз. Барша журналистерге, редакторларға, тілшілерге, операторларға, фотографтарға, баспасөз қызметтерінің мамандарына және сала өкілдеріне зор денсаулық, шығармашылық шабыт, жаңа кәсіби жетістіктер мен толағай табыс тілейміз.
Қарқынды өзгерістер дәуірінде қоғамға тек ақпарат беріп қана қоймай, өз заманының мәнін терең түсінуге көмектесетін журналистиканың маңызы арта түспек.
ҚР Президенттік орталығы
Баспасөз қызметінің аға сарапшысы
Сауле Оналбаева
